الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

158

اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )

و پشت سر او منشين و با گوشه چشم به او نظر ميفكن و با دست خود به او اشاره نكن ، ( كه بى احترامى به او است ) و زياد نگو فلانى و فلانى برعكس قول شما گفته‌اند ، و با زياد صحبت كردن او را ناراحت كن ، زيرا مثل عالم و دانشمند مثل درخت خرمائى است كه انتظار كشيده مىشود چه موقع از آن رطبى فرو افتد » . « 1 » يعنى او بايد افاضه كند نه با سؤال كردن مرتب او را رنج دهى ! 2 - وجوب عمل بر طبق علم - از امور بسيار مهم كه بر عالم لازم است ، عمل كردن بر طبق علم خود است چنان كه اين بر غير عالم هم لازم است ولى براى عالم مؤكد است ، و از اين رو خداوند ثواب زنهاى پيامبر ( صلى الله عليه و آله ) را كه مطيع باشند ، دو برابر و عقوبت آنها را در صورت عصيان نيز دو برابر قرار داده است . مولاى متقيان در روايتى از پيامبر نقل كردند كه : « علماء دو دسته‌اند : 1 - دسته‌اى كه علم و آگاهى خود را به كار گرفته و برطبق آن عمل مىكنند ، و اينها اهل نجاتند . 2 - و دسته‌اى كه بر طبق علم خود عمل نمىكنند ، اين گروه دچار هلاكت و نابودى شده و اهل جهنم هستند . از بوى عالمى كه علم خود را رها كرده ، و به مرحله عمل نرسيده ، متأذى و ناراحتند ، و سخت‌ترين اهل جهنم و آتش از نظر ندامت و حسرت شخصى است كه بنده‌اى را به طرف خدا دعوت كند و دعوت او نيز مؤثر افتد و آن بنده در صراط مستقيم قرار گيرد و سرانجام خداوند او را به بهشت داخل كند ولى اين شخص را كه دعوت كننده بوده ، بواسطه ترك عمل و پيروى هواى نفس و طولانى بودن آرزويش به آتش انداخته است » . « 2 » در روايت است كه « زمامدار ظالم و عالم فاجر ، شديدترين مردم از نظر

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، جلد 2 ، صفحه 43 - ميزان الحكمه ، جلد 6 ، صفحه 488 ، بعضى از روايت را آورده و در مقدمه معالم هم با كمى اختلاف نسخه نقل كرده است . ( 2 ) . منية المريد ، صفحه 36 - كافى ، جلد 1 ، صفحه 55 . .